COLREG (International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972), denizde gemilerin birbiriyle çatışmasını önlemek için tüm bayraklarda geçerli uluslararası kurallar bütünüdür. Köprüüstü vardiyası tutan herkes için temel bilgidir.
Kuralların yapısı
COLREG beş bölümden oluşur: Genel hükümler (Kural 1-3), Dümen ve seyir kuralları (4-19), Fenerler ve şekiller (20-31), Ses ve ışık işaretleri (32-37) ve Muafiyetler (38). Sınav ve pratik için en çok kullanılan kısım seyir kurallarıdır.
Akılda tutulması gereken temel ilkeler
- Kural 5 – Gözcülük: Her zaman görme, işitme ve mevcut tüm araçlarla uygun gözcülük tutulur.
- Kural 6 – Emniyetli sürat: Sürat, durum ve koşullara göre zamanında etkili önlem alınabilecek şekilde seçilir.
- Kural 7 – Çatışma riski: Şüphe varsa risk vardır kabul edilir. Pusula kerterizi belirgin biçimde değişmeyen bir gemiye yaklaşılıyorsa risk devam ediyor demektir.
- Kural 8 – Çatışmayı önleyici hareket: Hareket erken, büyük ve gözle fark edilebilir olmalıdır; küçük ardışık dümen/sürat değişiklikleri karşı gemi tarafından anlaşılmayabilir.
- Kural 13-17 – Sollama, karşılaşma, kesişme: Hangi geminin yol vereceğini ve hangisinin rotasını koruyacağını bu kurallar belirler.
- Kural 19 – Kısıtlı görüşte seyir: Görüş kısıtlıyken radar kullanımı, emniyetli sürat ve sis işaretleri devreye girer.
Pratikte ipuçları
- Radar ve ARPA'yı destek olarak kullanın, gözcülüğün yerine koymayın.
- Kararınızı gemiye ve karşı tarafa açık gösterin; VHF ile "anlaşma" yapmaya güvenmek yerine kuralların gerektirdiği hareketi yapın.
- Şüphede kaptanı çağırmak bir zayıflık değil, standart uygulamadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî metin ve güncel değişiklikler için IMO yayınlarına başvurun.