Denizci iş sözleşmesi (SEA), gemideki tüm haklarınızın temelidir. MLC, sözleşmenin açık, yazılı ve hukuken bağlayıcı olmasını şart koşar (Kural 2.1).
İmzadan önce haklarınız
- Sözleşmeyi inceleme ve danışma imkânı tanınmalıdır. Acele ettirilmek, bu hakkın ihlalidir.
- Sözleşme hem sizin hem de armatörün (veya temsilcisinin) imzasını taşır ve her iki tarafta birer imzalı asıl nüsha bulunur.
- Gemide çalışma koşullarınıza dair açık bilgiye kolayca ulaşabilmelisiniz; sözleşmenizin bir kopyası liman denetimlerinde de incelenebilir.
- Uygulanan bir toplu iş sözleşmesi varsa bir kopyası gemide bulunmalıdır.
Sözleşmede bulunması zorunlu bilgiler (Standart A2.1/4)
- Adınız soyadınız, doğum tarihiniz veya yaşınız ve doğum yeriniz
- Armatörün adı ve adresi
- Sözleşmenin yapıldığı yer ve tarih
- Hangi görevde çalışacağınız
- Ücret miktarı ya da hesaplama formülü
- Yıllık ücretli izin miktarı ya da hesaplama formülü
- Sözleşmenin sona ermesi ve şartları (belirsiz süreli, belirli süreli ya da sefer bazlı)
- Armatörün sağlayacağı sağlık ve sosyal güvenlik hakları
- Evine dönüş (repatriation) hakkınız
- Varsa toplu iş sözleşmesine atıf
- Ulusal mevzuatın istediği diğer bilgiler
Görsel: European Space Agency / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 igo
Fesih ve ihbar süresi
Erken fesih için ihbar süresi ulusal mevzuatla belirlenir ama 7 günden kısa olamaz. Belirsiz süreli sözleşmede armatörün vereceği ihbar süresi sizinkinden kısa olamaz. İnsani ya da acil nedenlerle (örneğin ailevi bir acil durum) cezasız olarak daha kısa sürede ayrılabilmeniz dikkate alınmalıdır.
Hizmet belgesi
Gemiden ayrılırken size gemideki hizmetinizi gösteren bir belge verilir. Bu belgede işinizin kalitesi veya ücretiniz hakkında bir ifade yer alamaz. Gemiadamı cüzdanı bu şartı karşılayabilir.
Pratik ipucu: Ücret satırında "basic", "overtime", "leave pay" ayrımını ve para birimini kontrol edin; repatriation maddesinin kimin masrafıyla ve nereye olduğunu yazıp yazmadığına bakın.
Kaynak: ILO, Maritime Labour Convention, 2006 — Kural 2.1, Standart A2.1. Bu yazı ILO'nun yayımladığı MLC 2006 metnine dayanır ve bilgilendirme amaçlıdır. Bayrak devletinin mevzuatı ya da toplu iş sözleşmeniz daha lehte hükümler içerebilir; somut bir uyuşmazlıkta sendikanıza veya bir hukukçuya danışın.
Serinin tamamı: MLC 2006 Rehberi: Denizcinin Hakları
