Kaza raporlarında COLREG'e ilişkin bazı hatalar tekrar tekrar karşımıza çıkar. Bunlar kuralları bilmemekten çok, kuralları uygulama alışkanlığından kaynaklanır.
1. Yetersiz gözcülük (Kural 5)
Radara bakıp dışarıyı unutmak ya da tek kişinin hem seyir hem gözcülük yapması. Küçük tekneler ve balıkçı ağları radarda zor görünebilir.
2. Geç önlem
Yaklaşımın son dakikasında kararsız kalmak. Kural 8 erken hareketi ister; erken alınan büyük bir dönüş en emniyetlisidir.
3. Küçük ve ardışık değişiklikler
Karşı gemi bu değişiklikleri fark etmeyebilir. Dönüş büyük ve net olmalıdır.
4. Rotasını koruyan geminin de sorumluluğunu unutmak
Kural 17 rotasını koruyan gemiye de yükümlülük verir: yol veren gemi harekete geçmiyorsa uyarı yapılır, gerekirse kendi önlemi alınır.
5. VHF ile anlaşmaya güvenmek
Telsizde "sağdan geçeriz" diye anlaşmak, kuralların gerektirdiği önlemin yerini tutmaz. Hangi gemi ile konuştuğunuzdan emin olamayabilirsiniz.
6. AIS'e aşırı güven
AIS bilgisi eksik ya da gecikmeli olabilir. AIS'i yardımcı olarak kullanın, gözcülüğün yerine koymayın.
7. Kısıtlı görüşte hız
Sis başladığında sürati düşürmemek ya da makineleri hazırlamamak.
8. Radar gözlemini yetersiz yapmak
Az sayıda gözlemle karar vermek (Kural 7). Uzun menzil taraması ve sistematik plot şarttır.
Nasıl önlenir?
- Köprüüstünde açık iletişim: şüpheyi sesli söyleyin.
- Kaptanı erken çağırın.
- Yorgunken karar vermeyin; dinlenme sürelerine uyun.
- Her vardiya devrinde durum açıkça aktarılır.
Bu yazı, tekil bir olaya değil, genel eğilimlere dayanır.