Bu bölümdeki kurallar, gemilerin birbirini görüp görmemesinden bağımsız olarak her durumda geçerlidir.
Kural 5 – Gözcülük
Her gemi, görme ve işitmenin yanı sıra o anki şartlara uygun her türlü mevcut araçla sürekli ve uygun bir gözcülük tutmalıdır. Amaç, durumu ve çatışma riskini tam olarak değerlendirebilmektir.
Kural 6 – Emniyetli sürat
Sürat, zamanında ve etkili önlem alınabilecek ve durumun gerektirdiği mesafede durdurulabilecek şekilde seçilmelidir. Dikkate alınacak etkenlerden bazıları: görüş durumu, trafik yoğunluğu, geminin manevra kabiliyeti, geceleyin arka plan ışıkları, rüzgâr/deniz/akıntı durumu, su çekimi ve derinlik ilişkisi, radar ekipmanının sınırlamaları.
Kural 7 – Çatışma riski
Mevcut şartlara uygun tüm araçlar (radar dahil) kullanılarak çatışma riski değerlendirilir. Şüphe varsa risk vardır kabul edilir. Yaklaşan geminin pusula kerterizi belirgin biçimde değişmiyorsa risk vardır. Kerteriz değişse bile, çok büyük bir gemiye ya da römorka yaklaşırken risk olabilir. Yetersiz bilgiye (özellikle az sayıda radar gözlemine) dayanarak varsayım yapmamak gerekir.
Kural 8 – Çatışmayı önlemek için hareket
- Önlem kesin, zamanında ve iyi denizcilik uygulamasına uygun olmalıdır.
- Rota ve/veya sürat değişikliği, başkaları tarafından kolayca fark edilecek kadar büyük olmalı; küçük, ardışık değişikliklerden kaçınılmalıdır.
- Geniş su varsa yalnızca rota değişikliği en etkili olabilir; ancak başka bir yakın durum oluşturmamalıdır.
- Gerekirse sürat kesilir ya da tersine makine çalıştırılır.
Kural 9 – Dar kanallar
Dar bir kanalda ilerleyen gemi, güvenli ve uygulanabilir olduğu ölçüde kanalın sancak (sağ) tarafındaki dış sınırına yakın seyretmelidir. Boyu 20 m'den kısa gemiler ile yelkenli gemiler, yalnızca kanal içinde güvenle seyredebilen bir gemiyi engellememelidir. Dönemeçlerde bir uzun düdük çalınır. Dar kanalda demirlemekten kaçınılmalıdır.
Kural 10 – Ayırım düzenleri (TSS)
Gemi uygun şeride girer, o şeridin genel trafik yönünde ilerler, ayırım hattı veya bölgesinden uzak durur ve şeride genellikle uç noktalarından girip çıkar. Şeridi mümkün olduğunca dik açıyla keserek geçer.
Serinin sonraki bölümünde gemiler birbirini gördüğünde geçerli kurallar (11–18) anlatılıyor.